تغاير مفهومى و اتحاد وجودى در حمل را نمىپذيرد . حكيم مؤسس تأئيدات متعددى از علماء لسان دال بر لزوم تغاير مفهومى در حمل را ارائه مىكند . مسئلهء دوم : آقا على با محقق دوانى هم نظر است كه التفات قوه‌اى از قواى نفس به شىء واحد دوباره بعينه در زمان واحد ممنوع است ، و نظر آقا جمال خوانسارى در اين باب صائب نمىباشد ، چرا كه نزاع در اين است كه آيا عقل قادر به ملاحظهء معناى واحد به دو التفات است يا نه ؟ نه اين كه نزاع در مشاهده يا سماع لفظ باشد . در سومين مسئله مدرس طهرانى به تحليل حمل شىء بر خودش مىپردازد . به نظر محقق دوانى در چنين حملى مدرك به شيوهء حيثيت تقييديه ، به تعدد ادراك متعدد مىشود ، به اين معنى كه حكم به اتحاد مدرك به يكى از دو ادراك با مدرك به ادراك ديگر مىشود . در داورى بين نزاعهاى علمى محقق دوانى و سيد سند ، حكيم مؤسس چهارمين مسئله خود را در فرق بين هليات بسيطه و هليات مركبه مطرح مىكند : به نظر آقا على ، تفاوت بين هليات بسيطه و هليات مركبه بر خلاف نظر محقق دوانى منحصر در وجه واحد نيست ، بلكه اين دو قضيه دو تفاوت اساسى دارند : اول به حسب مصداق حمل و محكى عنه عقد و دوم : بحسب خود عقد و حكايت در ظرف حكم . عقد از آن حيث كه عقد است چه بسيطه و چه مركبه لازم است كه بر موضوع ، محمول و نسبت مشتمل باشد . بنابراين حمل شى بر خودش ، از هليات مركبه است نه از هليات بسيطه . بنابراين قضيه وجود وجود است هليهء مركبه است ، حال آن‌كه قضيهء وجود موجود است ، هليهء بسيطه مىباشد . چرا كه هليات بسيطه از اقسام حمل بسيطى هستند كه در عقد محمول آن موضوع تصور مىشود ، و مفاد آن تقرر نفس شى و ذات آن است . هليهء بسيطه از اقسام حمل شايع صناعى شمرده مىشود . اما هليات مركبه در يكى از اقسام حمل منحصر نيست ، بلكه هليات مركبه بر سه گونه‌اند : گونهء اول از قبيل حمل شايع صناعى ، مثل عقل مربى مادون خود است . گونهء دوم از قبيل حمل اولى ذاتى مانند انسان حيوان ناطق است . گونهء سوم از قبيل حمل شى بر خودش به شيوه‌اى كه تصويرش گذشت . در پنجمين مسئله بحث تشكيك در حمل مورد تحقيق قرار مىگيرد . حمل اتحاد است كه مقتضى نحوه‌اى دوگانگى و نحوه‌اى وحدت و يگانگى است . همچنانكه وحدت